lek. stom. Wojciech Kożuch
1. Proteza zębowa jest ciałem
obcym, toteż w początkowym okresie używania może wywoływać objawy
nietolerancji polegające m. in. na zwiększonym wydzielaniu śliny, upośledzeniu
smaku, powstawaniu odruchów wymiotnych, zaburzeniach w odbiorze bodźców termicznych,
odczucia braku miejsca dla języka itp. Dolegliwości te stopniowo ustępują w
procesie przystosowania tj. tak zwanej adaptacji do protez.
2. Proteza zębowa jest
aparatem, którym pacjent powinien nauczyć się posługiwać. Trudności w żuciu i
odgryzaniu pokarmów należy pokonywać ograniczając się początkowo do kęsów
małych i pokarmów miękkich. W celu zapobiegania wyważaniu protez, żucie powinno
być obustronne. „Trening mówienia” należy rozpocząć od głośnego, wolnego i
wyraźnego wysławiania się, a także głośnego czytania tekstu.
3. Protezy wykonuje się z
materiału sztywnego, dlatego też nie jest możliwe wyeliminowanie wszystkich
ujemnych skutków ich oddziaływania na tkanki podłoża. W związku z tym w początkowym
okresie mogą pojawiać się dolegliwości bólowe, które wymagają przeprowadzenia
przez lekarza odpowiednich korekt. Na pierwszą wizytę kontrolną pacjent winien
się zgłosić po 24-48 godzinach użytkowania protez. Jeżeli ze względu na silny
ból proteza nie mogła być użytkowana przez cały ten okres należy ją koniecznie
założyć na kilka godzin przed wizytą, aby lekarz mógł zlokalizować przyczynę
dolegliwości.
4. Proces adaptacji do nowej
protezy trwa od kilku dni do kilku miesięcy. Bardzo wiele zależy od samego
pacjenta, jego nastawienia, woli przezwyciężenia trudności, cierpliwości i przestrzegania
wskazówek lekarza. Aby skrócić okres adaptacji należy w pierwszym okresie użytkować
protezy bez przerwy nocnej, obustronnie żuć pokarmy, ssać cukierki, głośno
czytać, co umożliwia wytwarzanie się automatycznych odruchów tolerancji ciała
obcego.
5. Bardzo ważna jest higiena
jamy ustnej i pielęgnacja protez. Protezy ruchome stwarzają dogodne warunki do
gromadzenia się resztek pokarmowych ulegających procesom fermentacji i gnicia,
co m.in. powoduje rozwój drobnoustrojów chorobotwórczych. W związku z tym protezy
należy czyścić po każdym posiłku strumieniem ciepłej wody z użyciem szczotki,
pasty (np. specjalnej pasty do protez „PROTOZON” lub zwykłej pasty do zębów)
lub w ostateczności zwykłego mydła. Nie należy stosować dużego ucisku gdyż
proteza wykonana z tworzywa sztucznego może zostać uszkodzona. Jeżeli lekarz
nie zaleci inaczej protezę można wyjmować na okres snu z ust i po jej umyciu
przechowywać w suchym szczelnym pojemniku. Jako dodatkowego środka
higieny można używać specjalnych preparatów np. Corega Tabs.
6. Ponieważ nie wszystkie
procesy patologiczne sygnalizowane są bólem istnieje konieczność okresowych
wizyt kontrolnych. Pacjent powinien zgłaszać się do kontroli, co pół roku w
celu przeprowadzenia badań profilaktycznych, korekty protez czy innego leczenia.
7. W przypadku uszkodzenia
protezy (złamanie, wypadnięcie zęba) nie należy jej używać lub podejmować próby
naprawy we własnym zakresie, lecz osobiście zgłosić się do lekarza w celu
ustalenia przyczyn uszkodzenia i naprawy.
8. Proteza nie używana przez
dłuższy czas nie nadaje się do dalszego użytkowania.